12 CON GIÁP
NÓI CHUYỆN
Thịt chuột
Chuột có nhiều loại , nhưng gần gũi với chúng ta nhất có lẽ là chuột nhà và chuột đồng .
Chuột nhà thì hầu như mọi ngừơi đều biết , nhưng chuột đồng thì chỉ những người sống bằng
nghề nông ở đồng bằng sông Cửu Long là rõ nhất . Đó là những con chuột cũng to như những
con chuột cống ở khu vực đô thị , nhưng có điểm khác là bộ lông của chuột đồng màu vàng nâu ,
trông giống lông của những con cheo , con mễn của rừng thẩm ngút ngàn . Chuột đồng thường
sống ở những nơi hoang dã , rất tinh khôn và khả năng sinh dục vô cùng mạnh mẽ : trung bình
mỗi con chuột đồng cái đẻ khoảng từ 50 –100 con chuột con trong một năm ! Ở đồng bằng sông
Cửu Long , chuột đồng thường sống thành từng đàn trong những hang ăn luồn dưới đất , bên
cạnh những cánh đồng .
Bà con nông dân ở đồng bằng sông Cửu Long xem chuột đồng là một món ăn , và từ đó
có những cách săn bắt chuột đồng khá thú vị . Để bắt được chuột đồng , trước hết người ta cố
gắng tìm cho được cửa hang của chuột đồng cùng các lối thoát hiểm phụ khác . Sau đó , người ta
tiến hành “ hỏa công ” ở cửa hang chuột đồng bằng cách đốt cỏ khô hay lá khô , đồng thời ngăn
chặn tất cả các lối thoát hiểm . Chuột đồng trong hang bị sặc khói , buộc phải phóng ra cửa hang
và thế là đều bị lọt vào bẫy giăng ngay vào cửa hang . Riêng trong mùa nước lớn , các hang đều
bị chìm dưới con nước , chuột đồng phải kéo nhau lên các mô đất cao để sống . Trong trường hợp
này , việc bắt chuột đồng khỏi phải giăng bẫy , chỉ việc quay lên đốt trụi cả gò đất nổi và sau đó
đi lượm chuột thui !
Khi làm thịt chuột , ngừơi ta thường chặt bỏ đầu , loại trừ cả bộ lòng và cả các ngón chân
. Tuy thịt chuột đồng không có mùi hôi , nhưng sau khi làm thịt người ta hay ướp thịt chuột đồng
với ngũ vị hương hay sã ớt . Sau đó với các mảnh thịt ướp các món ăn từ thịt chuột đồng được
nấu nướng khá công phu , như : chuột đồng rôti, chuột đồng xào lăn , chuột đồng kho nước cốt
dừa … bà con nông dân đồng bằng sông Cửu Long còn nấu thịt chuột đồng với hà thủ ô và lá câu
kỷ để có món ăn có tác dụng giúp cho cơ thể khỏe mạnh , tăng tuổi thọ . Ngoài ra khi phá được
ổ chuột đẻ , bắt được những con chuột còn non đỏ hỏn chưa mở mắt , gọi là chuột bao tử , người
ta đem rửa sạch bằng rượu đế , cắt bỏ bộ đồ lòng , rồi ngâm rượu thuốc nhiều tính bổ dưỡng , vì
chuột bao tử còn giữ đầy đủ nguyên khí của chuột mẹ và chuột cha trao truyền .
Không phải chỉ có bà con đồng bằng sông Cửu Long ăn thịt chuột mà có nhiều dân tộc
khác trên thế giới cũng ăn thịt chuột . Riêng các dân tộc sống ở miền bắc Cực có món thịt chuột
vô cùng đặc sắc : ngâm thịt chuột trong rượu vài giờ rồi lăn bột chiên để có món chuột lăn bột
rất ngon miệng.
Trong sách “Món ăn bài thuốc” quyển hai ( sở khoa học công nghệ và môi trường tỉnh Bà
Rịa Vũng Tàu xuất bản năm 1995) dược sĩ Bùi Kim Tùng cho biết : do chuột đồng có khả năng
sinh sản mạnh nên ăn thịt chuột đồng nhìêu ngày sẽ giúp cho mạnh thận khí , tinh tuỷ đầy đủ ,
không đau lưng , hết mỏi gối , tóc đen . Dược sĩ Bùi Kim Tùng còn dẫn thêm rằng y sư Tuệ Tĩnh
từng khẳng định thịt chuột đồng đực có vị ngọt chát , hơi ấm , không độc , dùng để chữa trị các
chứng : gẫy xương , phỏng lữa , các vết thương do đâm chém , hiếm muộn con cái …..
Nói tóm lại , bên cạnh loài chuột nhà phá phách và gớm chiếc , còn có loài chuột đồng ,
mà thịt của chúng là những món ăn , bài thuốc bổ ích , góp phần phục vụ nhu cầu ẩm thực và trị
liệu .
HỒ TƯỜNG CỖ THỊT CHUỘT
XỨ BẮC
Năm tý nói chuyện con chuột không thể bỏ qua cỗ bàn làm bằng thịt chuột ở xứ Bắc .
Người Việt Nam trong mười hai con giáp , đã “dao thớt ” mười một con , chỉ trừ một con
không thể đụng chạm tới được vì nó là con vật tưởng tượng : con rồng (thìn )
Trong mười một con , có hai con thì thỉnh thoảng thôi , vì lá hiếm , ở rừng , không dễ gì
bắt được nhưng là nuôi để làm sức kéo chứ không phải là mổ thịt , nên chỉ được để mắt tới khi
nó kiệt sức , hoặc thương tật không làm nổi công việc cho người : con ngựa (ngọ ) và con trâu
(sửu ) .
Đối với những con còn lại , ba con : con lợn (hợi ) , gà (dậu) , dê (mùi ) được toàn thế
giới coi là một nguồn thực phẩm dồi dào chất bổ dưỡng nên ra sức nuôi nấng để đưa chúng lên
bàn mỗ nhằm cung cấp thịt cho mâm cơm hàng ngày và những mâm cỗ trong những buổi tiệc
tùng đình đám . Thì thế , thịt lợn , thịt gà , thịt dê âu cũng là một sự bình thường .Bốn con sau nốt
: chuột (tý ) , mèo (mão ) , rắn (tỵ) , chó (tuất ) thịt của chúng mới vào hàng quái chiêu .
Bởi nó
chỉ khoái khẩu với người Việt (và cũng không phải với tất cả ) song lại gây kinh hoàng cho
nhiều người của các quốc gia khác (trừ người Đại Hàn cũng mê thịt chó như chúng ta ) . Thịt của
bốn loại này ở Việt Nam được nâng cấp “đặc sản ” . Những quán thịt chó ở Sài Gòn được cải tên
thành món “nai vườn bảy món ” (gọi chó là nai vườn cho nó thơ mộng và cho đỡ …áy náy ) .
Những quán thịt mèo ở Hải Phòng thì được coi là những quán “hổ đồng bằng ” (mèo mà gọi là
hổ đồng bằng thì oai hơn và cũng đỡ tội nghiệp hơn cho con mèo thật ) .
Chỉ có rắn vẫn là rắn vì
chẳng kiếm đâu ra một cái tên gọi thế dễ thương cho con vật độc ác như vậy . Và cả ba loại đặc
sản “mùi thơm tinh khiết ” này được mở tiệm công khai và được quảng cáo miệng rất dữ , vì
người Việt cũng chẳng có vấn đề gì cả
Chỉ riêng với đặc sản thịt chuột thì luôn luôn ở trong
vòng bí mật . Không ở đâu và không có ai dám mở quán thịt chuột , mặc dù thời gian nghe nói ở
Hà Nội khan hiếm thịt lợn , người ta đã dấu diếm lấy thịt chuột thay thế để làm nhân bánh cuốn
, người ta không phát hiện ra , tấm tắc khen ngon và khi phát hiện ra thì vẫn không dám công
khai thú nhận .
Vì …
Chuột là loài “có vấn đề ”nhất đối với con người văn minh (nhất là phái nữ ) . “Eo ơi
chuột !”
– tiếng kêu thất thanh của các bà con cho ta một …minh chứng hùng hồn !
Chuột cống , chuột xù , chuột nhắt , chuột mới đẻ đỏ hỏn
– nỗi khủng khiếp thường
xuyên cho những người thần kinh , yếu tim , đa cảm , mơ mộng đã làm cho phần đông chúng ta
không ai dám mơ tưởng tới thịt chuột ,và cũng không dám nhận ra rằng mình muốn ăn thịt chuột
. Vậy mà …
Bao giờ bạn đến chơi nhà
Thưỡng thức đặc sản đậm đà tình quê
Mùa đông xin đón bạn về
Ăn món thịt chuột hương quê tự hào …
Lời mời công khai bằng thơ này là của ông Trần Văn Đăng làng Đình Bảng , huyện Tiên
Sơn – Bắc Ninh trong bài thơ về bảy món thịt chuột ông chép tặng bạn hữu , và còn khẳng định
như đinh đóng cột rằng tự tay mình làm được cả bảy món bằng …chuột !
Thời buổi đói kém , khan hiếm thực phẩm người ta phải lén lúc bắt thịt chuột để ăn đỡ ,
là một chuyện , còn đưa thịt chuột vào mâm cỗ để đãi đằng nhau lại là chuyện khác hẳn . Dân
phía Bắc có phải ở tỉnh nào cũng có người ăn thịt chuột không .
Chứ ở Hưng Yên và Bắc Ninh ,
nhiều nơi ăn thịt chuột đã trở thành thói quen . Ăn vì thèm , vì khoái khẩu , chứ thịt thì họ không
thiếu . Nơi ăn thịt chuột nổi tiếng nhất có lẽ là Đình Bảng , một làng trù phú và giàu truyền
thống hàng đầu bảng của đất Kinh Bắc .
Dân Đình Bảng khóai ăn thịt chuột tới mức ngoài chợ đình có cả dãy hàng thịt chuột và
thịt chuột thì không bao giờ ế . Chợ chuột Đình Bảng tưởng đâu chỉ là một truyện kể xưa củ .
Nào ai có thể ngờ rằng nó vẫn còn tồn tại cho đến bây giờ .
Chợ chuột thường tầm họp vào 3-4
giờ chiều , “nhộn nhịp ” nhất là khoảng thời gian sau vụ gặt . Chuột được đem ra bán và dĩ nhiên
là chuột đồng (không ai ăn chuột nhà nên các bạn nữ có đọc truyện này cũng chớ sợ hãi ) . Bày
trong lồng những chiếc thau nhôm là những chú chuột được cạo lông trắng bóng , bụng mổ sạch
sẽ (còn để lại gan , tim , cật ) , được chặt đầu đuôi và tứ chi , được loại bỏ hạch cổ và hạch bẹn
(nghe nói những cái hạch bẹn và trắng này là nơi tiết ra mùi hôi tanh của chuột ) . Người ta cứ
như thế đem về mà nấu nướng (tất nhiên là phải rửa lại cho sạch ) , thật là tiện lợi . Giá thịt
chuột và những ngày giáp tết Tý này từ 12000 –13000 đ /kg , cao hơn giá cá trôi , thấp hơn giá
thịt lợn . Giá trị quy ra thành tiền đâu phải xoàng .
Cỗ thịt chuột Đình Bảng co …ù món . Món đầu bảng là thịt chuột ép lá chanh . Miếng thịt
luộc ép kiệt nước trắng trẻo rắc lá chanh thái nhỏ thơm ngon còn hơn món thịt gà luộc . Thứ nhì
là món xào chuột . Thịt chuột chặt từng miếng rán qua mỡ , thêm đậu phụng sắt nhỏ , trộn hành
răm , để nước sền sệt ăn với bún thì hết ý . “Ba là chuột rán khô dầu , mũi tàu chanh ớt lại thêm
mắm dầm ” , ăn quên chết ! Còn bốn món khác không kém phần hấp dẫn : thịt chuột nấu đông ,
thịt chuột giã cầy , chuột xào chua ngọt và chuột sốt cà chua . Dân Đình Bảng coi thịt chuột là
một thứ ăn chơi . Một nhóm bạn hữu rủ nhau đi bắt chuột về làm , kèm theo 1-2 lít rượu ngang
Đình Bảng là linh đình ngay .
Đãi được thiên hạ ăn món thịt chuột Đình Bảng cũng là một cái thú . Thường họ hay lừa
khách , tới khi ăn xong , khách tấm tắc khen ngon họ mới “ngã bài ”.
Ngày tết năm Tý , nói chuyện cỗ thịt chuột và chợ chuột xứ Bắc cũng là một cách giải
toả thành kiến đối với con chuột , với thịt chuột . Và cũng cho ta biết cái tài hoa , sự điệu nghệ
của người Đình Bảng trong nghệ thuật nấu nướng Việt Nam .
MÓN ĂN ĐẶC SẢN TỪ CHUỘT THỊT CHUỘT TRUNG QUỐC
Ở Vũ Hán có một khách sạn lớn nhận chiêu đãi với 10 món đặc sản . Những món thịnh
soạn đó được chế biến từ 100 con chuột đồng .Món phi lê chuột rất được người miền Nam ưa
chuộng . Chợ Quảng Tây bán chuột sống , còn ở Quảng Đông thì đã có chuột đóng hộp . Người
Phúc Kiến cho rằng lườn chuột là loại thịt ngon nhất .
Tại hội thi chuyên gia nấu ăn 1991
CHUỘT BAO TỬ
Chuột bao tử là con của con chuột đồng bắt về nuôi bằng gạo trộn trứng gà và các vị
thuốc Bắc , chuột uống nước sâm và lê ép . Chuột còn được bao bột như bánh bao , để khi người
ăn đưa lên miệng sẽ nghe tiếng kêu của chuột chí còn sống bên trong . Đây là một trong bảy
món đặc biệt mà Từ Hy Thái Hậu chiêu đãi sứ thần các nước Châu Aâu sang năm 1874 đúng lúc
giao thừa .
CHUỘT
Thịt
BC Tên đề bài của Vũ Bằng . Nhà văn này có viết cuốn sách : Món lạ miền Nam , giới
thiệu món ăn này xin trích một số đoạn.
………Ăn thịt gà, thịt vịt, thịt bò, thịt heo……., xong món này thì đổi món khác, điều ấy ai
cũng thấy rồi và có như thế thì ăn mới lạ miệng và không thấy ngán . Ôi chao cái thịt chuột thì
huyền diệu lắm nhậu thịt chuột rồi đến lúc ăn cơm lại dùng toàn những món thịt chuột luôn, vậy
mà chẳng thấy ngán một ly ông cụ, trái lại vẫn cứ ngon ơ , ăn muốn ……..chết cơm mà miệng vẫn
muốn còn ăn nữa . Mê không để lâu cho hết là món chuột thịt bằm nhỏ xào rau mò om với bánh
tráng nướng và món chuột xào bầu ăn vừa mát vừa thơm , từa tựa như cơm trộn với trứng cáy mà
lại thêm với mấy ngọn rau sắng chùa Hương vậy .
Quả tình là rượu lúc ấy đã ngà ngà nhưng trước mặt vợ , mình phải tỉnh táo đo lường từng
câu nói không dám ca ngợi cô
Năm Trứng gà quá mức , sợ vợ buồn quả đêm ấy về đến nhà vợ
chồng nằm trò truyện với nhau vợ gợi lại những bửa ăn ngày và nói :
-Không, cứ để chị Năm làm ăn đã khéo lắm , nhưng anh cho cái món chuột bằm nhỏ xào
rao mò om “hôm nay là nhất nhì thì em không chịu ” . Để hôm nào có ai về Hậu Giang , em gởi
mua vài chục làm mấy món “lạ hơn nữa” anh ăn thì chắc chắn muốn chết luôn .
Biết là lúc này là giờ quyết định để mà nịnh vợ nếu không có thế mặt sẽ “sưng lên một
đống” , tôi phải lấy cái giọng rất vui vẻ trẻ trung :
-Thôi em đừng nói nghe mà thèm . Thèm luôn cả em nữa đấy !
Như được gãi vào lòng tự ái, vợ tươi hẳn mặt lên :
-Anh có thể tưởng tượng em sẽ làm cho anh món gì không ? Sơ sơ làm bốn món thôi ,
nhưng bốn món anh mê chết mất. Là món chuột ướp ngũ vị hương chừng một tiếng đồng hồ đem
khìa với nước dừa , đậy vung lại chừng mười lăm phút để giữ hương thơm , món chuột ướp hành ,
tỏi sả bỏ lò , món chuột ram khô mềm sau khi ram vàng và món chuột xào lăn . Nhưng cái tủ của
em là mắm chuột và khô chuột.Mùa nước chuột nhiều ăn không hết đem thui đi lột da chặt đầu
chặt đuôi làm mắm để dành ăn quanh năm còn mùa nắng thì làm chuột ướp với là lốt đem phơi
thật kỹ để làm khô ăn còn sướng hơn cả khô nai, khô bò , khô cá sặc .
Trăng chiếu vào nửa tấm giường lung linh bóng cá cây thiên lý .Xa xa có tiếng chim kêu
. Người vợ liêm diêm con mắt thả hồn vào xứ mộng có giống chim kêu lên năm tiếng và nói
như mơ :
-Anh ơi, yêu không biết bao nhiêu , nhớ không biết chừng nào những cái rừng lát mà em
sinh sống khi còn bé . Phải rồi , cứ vào cái cữ mưa này đây, em hay đi xem người ta săn chuột ,
vui như hội . Anh không thể tưởng tượng những tay săn đó giầu kinh nghiệm và thông thạo nghề
nghiệp của họ đến chừng nào . Trông một cái bãi có những cây là lật nghiêng, họ biết là có
chuột đi qua đi phía nào , làm tổ ở đâu và biết như thế rồi họ đem ra những cái đăng ra giăng
mắc khu vực đó theo hình chữ V, nói một cách khác là họ bủa giăng tứ phía để vây chuột lại
không cho chạy ra ngoài .
Ở cuối đăng họ đặt một cái lọp lớn bằng dây kẽm chế theo kiểu cái
nơm đơm cá , miệng lớn lòng nhỏ và có dây kẽm đâm ra tua tủa để cho chuột đã mắc vào đó thì
chỉ có thể thấy cửa tử mà không còn cửa sinh . Bố trí xong xuôi họ lấy những cây mía đập dập
đầu hay thùng sắt tây khua ầm ĩ để làm cho chuột hoãng sợ chạy từ phía miệng đăng vào họp .
Bắt như thế có khi một bọn ba bốn người vớ được dăm bảy chục con .Nếu không muốn
ầm ĩ quá, có người dùng đèn măng xông . Ba bốn người cầm đến ba bốn cái đèn măng xông đến
nơi có chuột đã được khám phá từ buổi trưa hay lúc trời chạng vạng , họ chiếu đèn măng xông
vào khu vực có chuột làm cho cả một vùng sáng loe . Nhưng chuột hơi khác người một chút ,
thấy sáng chói chúng sợ hãi nhảy cả ra và bị choá mắt không thể chạy nhanh được nữa , thế là
chúng bị bắt hoặc bị chĩa đâm lòi ruột kêu choe choé .
Nghĩ cũng tài tình : trong tất cả những giống vật có lẽ không có loài nào khôn ngoan lanh
lẹ đa mưu kế giống như chuột . Chúng bén nhạy về đủ mọi bộ phận đi lại thong thả trong đêm
tối mà vẫn không vấp té , đó là nhờ hệ thống râu ria ở hai mỏ và phần lông ở đầu dài hơn lông ở
mình một chút , chúng đánh hơi người rất nhạy cũng như cũng như các vật mà người ta dùng
đánh bả , ngoài ra có một khả năng truyền giao cách cảm rất mạnh vì thế mà chúng báo hiệu
cho nhau nhanh y như thể ra đa mỗi khi trong xã hội của chúng có con bị bẫy , bị đánh hay ăn
phải bã .
Hội đủ ngần ấy ưu điểm chuột có thể xâm lăng loài người dễ như bỡn , ấy thế mà rút
cuộc chúng vẫn bị loài người chế ngự và đặt dưới cái ngàm nô lệ . Aáy là vì người ta đã tìm một
khuyết điểm của loài chuột về thị giác .
-Nói giỡn sao em ? Thấy thế nào mà dám bảo chuột yếu về thị giác ?
-Ai chẳng tưởng mắt chuột lồi ra và đen lay láy như thế là tinh, chả thế như các cụ vẫn
nói : “mắt cứ tho ló như mắt chuột” Aáy vậy mà tho ló là một chuyện mà lại yếu lại là chuyện
khác . Người nhà quê không hiểu sống vì kinh nghiệm hay đọc sách cổ xưa nào không biết , quả
quyết rằng cái tầm mắt của loài chuột tương đối ngắn và hẹp và đặc biệt nhất ly kỳ nhất là mắt
của chúng chỉ nhìn được theo chiều không thể lúng la lúng liếng , liếc dọc liếc ngang nhữ những
cô gái và chàng trai đĩ bợm .
Biết đúng khuyết điểm ấy , những người săn chuột bằng chỉa không bao giờ tiến đến phía
chúng từ trước mặt . Nhưng dùng chĩa đâm chuột không ham mấy . Bắt sống chuột là điều đáng
kể hơn . Muốn bắt sống cũng không mấy khó : họ dùng chó để bắt nơi hang nào có nhiều chuột .
Biết được “tổ chấy” rồi , họ đào hang , chú nào hoảng nhảy ra thì chộp liền cho vào lồng bằng
dây kẽm .
Tuy nhiên , thường thường người ta không đào hang làm gì cho mất công : tìm được
một hang chuột rồi , chỉ một người và chỉ một người thôi cũng có thể bắt được hàng dăm chục
chuột . Họ lấy miệng hang làm căn cứ , rồi từ đó đi tìm các ngách bịt kín và chỉ để lại một ngách
thôi . Đoạn , họ lấy rơm ẩm chất ở miệng hang đốt , hun khói và quạt cho khói lùa vào trong
hang đánh một trận hỏa mù quyết liệt . Ngồi chờ ở miệng ngách quả nhiên chỉ một lúc thì thấy
chuột bố , chuột con , chuột bô lão , chuột nhi đồng , lốc nhốc bò ra vì không thể nào chịu nỗi
khói nó làm cho chảy nước mắt nước mũi hắt hơi tức thở như công lực thả lực thả lựu đạn cay
vào những người biểu tình chống độc tài áp bức .
Anh ơi , anh ơi , muốn nói cách mấy đi nữa anh cũng không thể nào quan niệm được cái
tài săn chuột của người nhà quê với tất cả sự thâm hiểu về đặc tính vật lý , về đời sống , về tập
quán và bản năng phản ứng của họ về loài chuột .
Chuột có thể sống nhất chừng ba hay bốn năm , nhưng thường thường là không thọ nổi
quá một năm nếu sống ở ngoài đồng ruộng bởi vì chúng phải đối đầu với những bất trắc và điều
kiện không thuận lợi về thời tiết và khí hậu . Em nhớ có một lần có một công kỹ nghệ gia tên
Hồng Đức Tồn đã về vùng quê em để nghiên cứu về nghề nuôi chuột lấy thịt ăn theo khoa học ,
như ta nuôi gà Mỹ hay nuôi chim cút . Theo ông ta thì thường một con cái sống với một con đực
chớ không chơi bậy bạ , như đa số người ta . Khi con cái từ một tháng rưỡi đến năm tháng thì nó
chịu đực cho tới khi sinh đẻ , khoảng chừng hai mươi mốt ngày và trung bình mỗi lứa con cái sinh
được tám con . Mỗi năm một con cái có thể sinh bốn bận .
Tám con chuột con thừơng bốn đực và bốn cái . Ma thuật ái tình lại quay lại cái vòng
truyền thống : từ một tháng rưỡi đến bốn năm tháng , tám cặp này lại hạ sinh mỗi cặp tám con ,
tám tám sáu mươi tư , tựu trưng một con chuột cái tính sơ sơ một năm cũng cho ra đời được
khoảng ba bốn trăm chuột con chuột cháu , chuột chút và chuột chụt . Tuy nhiên , không phải
chuột bất cứ ở vùng nào cũng sinh sản theo mức độ nói trên . Có những vùng khí hậu thích hợp ,
thức ăn dễ dàng , chuột sinh sản nhiều hơn nữa , nhưng trái lại có những vùng khó kiếm ăn thì
tương đối đẻ ít hơn : chỉ đẻ khoẻ vào mùa mưa còn mùa nắng thì cai đẻ ( không biết bằng thuốc
ngừa thai hay theo phương pháp Ogino-Knauss?)
Em còn nhớ có một lần đi xem hun chuột , em đã thấy có người bắt được cả một ổ gồm
hai vợ chồng và mười ba con đỏ hon hỏn , chưa mở mắt , . À này , ngoài Bắc có biết điều này
không nhỉ ?
Người vợ nằm sát lại gần chồng hơn và nói nhỏ như tiết lộ bí mật gì ghê gớm lắm :
-Chuột con , chưa mở mắt , ngâm rượu , hạ thổ bách nhật trị hết bệnh suyễn đấy . Anh có
biết thế không ?
-Không .
Nhưng hình như đã lâu lắm lắm rồi , anh có đọc một bài báo Pháp của một
nguyên Đại Sứ – Tây Ban Nha viết về những con chuột bao tử , những con chuột mới ra đời chưa
mở mắt .
-Họ có nói rằng những con chuột đó trị khỏi chứng hen suyễn như em vừa nói phải không?
-Không . Dùng chuột để chữa bệnh , chắc là người Aâu Mỹ chưa biết và có lẽ lúc này họ
còn đang nghiên cứu . Chuyện chuột bao tử đây thuộc về phạm vi ăn uống .
-Trời ơi ! Người Aâu Mỹ cũng ăn thịt chuột hay sao ?
-Để yên cho anh nói , em thương ạ . Nguyên Đại sứ Tây Ban Nha mà anh vừa nói đó , lúc
ấy làm Đại sứ Trung Hoa , dưới triều Mãn Thanh .
Hoàng đế Trung Hoa , Tây Thái Hậu có một
lần mời đại dịên của mười tám nước Aâu Mỹ đến dự một bữa tiệc độc nhất vô nhị , không tiền
khoáng hậu . Dự bữa tiệc ấy về, ông ta viết một hồi ký dầy bằng một cuốn sách , thuật lại từ
cách tổ chức , trưng bày , lề lối thù tiếp , ăn uống cho đến chi tiết các món ăn mà người đầu bếp
của nhà vua đã nghiên cứu và nấu nướng để cho quan khách thưởng thức trong hồi hộp , kinh
hoàng , và tán thưởng liên tiếp suốt cả tuần – là vì bữa tiệc ấy kéo dài trong suốt cả tuần , chớ
sao ! Ăn uống say sưa rồi , ai muốn ngủ có phòng riêng và người đẹp như tiên hầu hạ : ai có
công việc phải đi , cứ tự nhiên rồi lại về ăn : còn ai muốn đánh bài , ăn thuốc , thì sang một khu
riêng , có đủ các thứ “tệ đoan xã hội ” cứ dùng thả cửa rồi lại quay về mà ăn uống , ăn uống thế
nào kỳ cho thích khẩu thì thôi . Vì đọc thiên hồi ký đó trên dưới hai mươi năm nay rồi , anh
không thể nhớ hết chi tiết các món ăn lạ nhất , quý nhất và ngon nhất thế giới để kể lại cho em
thương ; chỉ nhớ trong các món ăn ấy có một món kêu là sâm thử . Sâm là cây sâm , sâm thử là
chuột sâm .
-Kỳ , sao lại có thứ chuột gì là chuột sâm ?
-Nguyên Đại sứ Tây Ban Nha thuật lại rằng đến món ăn đặc biệt ấy thì có một ông quan
đứng lên giới thiệu trước rồi quân hầu dâng lên bàn tiệc cho mỗi quan khách một cái đĩa con
bằng ngọc , trong có một con chuột bao tử chưa mở mắt , đỏ hon hỏn hãy còn cựa quậy – nghĩa
là một con chuột bao tử sống . Bao nhiêu quan khách thấy thế chết lặng đi bởi vì nếu phải theo
giao tế mà ăn cái món này thì … nhất định phải … trả lại hết những món gì đã ăn trước đó .
Mọi
người nhìn nhau . Tây Thái hậu cầm nĩa xúc con chuột bao tử để cho mọi người bắt chước ăn
theo . Con chuột kêu chí chí , người tinh mắt thấy một tia máu vọt ra … Hoàng đế Trung Hoa
thong thả vừa nhai vừa suy nghĩ như thể muốn kéo dài cái thú ăn tuyệt diệu ra để cho cái thú ấy
thấm nhùân trí óc và cơ thể . Và Ngài nói : “Mời chư vị”.
Nhưng không một vị nào , cứ ngồi đơ
ra mà nhìn . Tây Thái hậu bèn cười mà nói đùa : “ Tôi tiếc không thấm nhuần được cái văn minh
Aâu Mỹ của các ngài , nhưng riêng về cái ăn thì tôi thấy quả các ngài chậm tiến , không biết cái
gì là ngon và bổ . Về món đó , các ngài có lẽ còn phải học nhiều của người Á Đông .”
Không một ông nào trả lời vì có lẽ các ông đại diện ấy đến lúc ấy đều bán tín bán nghi
không biết ăn chuột bao tử như thế là văn minh hay dã man . Tuy nhiên , người ta có thể chắc
chắn là chưa có một nước nào trên thế giới lại có một món ăn tinh vi , quý báu , cầu kỳ đến thế
bao giờ …
Chuột mới đẻ đem nuôi trong lồng kính cho ăn toàn sâm thượng hảo hạng và uống
nước suối , đến khi đẻ ra con thì lấy những con đó nuôi riêng , cũng theo cách thức đó để cho
sinh ra một lớp chuột mới , nhưng lớp chuột mới này vẫn chưa dùng được .
Cứ nuôi như thế đến
đời thứ ba , chuột mới thực là “thập toàn đại bổ” , người ta mới lấy những con chuột bao tử của
thế hệ mới này ra ăn và ăn như thế tức là ăn tất cả cái tinh hoa , bén nhạy , khôn ngoan của
giống chuột cộng với tất cả tính chất cải lão hoàn đồng , cải tử hoàn sinh , tráng dương bổ thận
của cây sâm vốn được y lý Đông Phương đặt lên hàng đầu thần dược từ cổ chí kim trong trời đất
-Nói nghe mà bắt rùng mình . Thế cái ông ngoại giao đó có nói trong đại diện mừơi tám
nước Aâu Mỹ có ông nào dám ăn cái món sâm thử đó không ?
-Chính cái ông Đại sứ Tây Ban Nha nhắm mắt lại thử ăn nhưng ông thú thực rằng vừa
cho vào miệng cắn một cái thấy con chuột kêu chí chí , ông ta vội vàng chạy ra ngoài , lè ra , và
một tháng sau còn sợ . Sau này , đem câu chuyện đó nói với mấy vị đông y sĩ , ông ta biết rằng
người Aâu Mỹ không biết ăn món ấy quả là “ chậm tiến ” và mấy ông già còn cho biết thêm rằng
chuột thừơng nuôi bằng sâm đã bổ hết sức rồi , nhưng nếu tìm được giống chuột chù mà nuôi
bằng sâm theo cách thức nói trên thì còn bổ gấp trăm lần nữa .
-Bộ anh giỡn em sao ? Ăn chuột chù ? Thế anh có biết cái giống chuột chù ra sao không
đã ?
-Biết quá rồi ! Hôi nhất trong giống chuột là giống chuột chù chứ còn gì ! Nó xấu : mõm
dài , mắt mù dở , đi đứng chậm chạp , lông xam xám tiết ra từ đằng xa một mùi hôi rình rình chỉ
ngửi thôi cũng đủ buồn nôn lộn mữa rồi , còn nói gì ăn thịt . Aáy thế mà sách Tàu lại nói rằng thịt
chuột chù ăn ngon hơn cả các giống chuột khác . Riêng anh lúc còn ở Bắc đã có lần nói chuyện
ăn thịt chuột với một nhà sư trẻ tuổi cùng học với anh ở trường sơ đẳng .
Nhà sư ấy quả quyết đã
nhiều lần ăn thịt chuột chù và cam đoan rằng giống chuột chù sỡ dĩ hôi chỉ vì bộ lông , nếu thui
thật cẩn thận , lột da , cạo kỹ thì thịt nó ngọt và thơm kinh khủng , có lẽ không một thứ sơn hào
hải vị nào sánh kịp . Mà lại có tiếng bổ dương ích khí còn hơn cả hải cẩu và cao hổ cốt !
Nữa đêm về sáng , sương rơi tí tách trên lá hoa thiên lý . Trăng lu đi . Mây bay nặng nề
báo hiệu một cơn mưa . Chồng bảo vợ
-Thôi , vào đi . Nằm sương lắm nặng mình không tốt .
Vừa lúc đó , có tiếng chuột reo ở đằng sau cánh cửa . Nằm trên nệm trắng , xõa hàng tóc
đen ra , vợ mới hỏi chồng :
-Hôm qua chuột lắc reo , hôm nay chuột lại reo nữa . Chắc là nhà có khách hay là sắp
phát tài cái gì đây .
-Đâu có! Chuột lắc reo không phải tin có khách hay phát tài như người ta vẫn tưởng đâu .
-Thế thì báo điềm gì ?
-Báo một điều tốt lành hơn thế nhiều . Báo điềm em sắp có con .
Người chồng nằm sát lại gần vợ hơn , nắm lấy bàn tay vợ và hít vào bộ ngực thơm thơm
mùi hoa thiên lý . Mưa bắt đầu rơi . Gió lạnh tê tê . Vợ nửa say nửa tỉnh , nói khẻ vào tai chồng :
-Này anh , không biết người bạn anh nói thịt chuột chù bổ dương , ích khí có thực không ?
Nếu quả thực , em sẽ kiếm giống đó anh ăn thường và anh nhớ cho thằng Cu một đứa em nữa
nhé , để nó ngủ một mình buồn , tội nghiệp !
